мир

I м 
1. дунё, олам, ҷаҳон, гетӣ, коинот; 
происхождение мир -а пайдоиши олам 
2. ҷаҳон, олам, дунё; 
вовсеммире дар тамоми дунё; 
объехать весь мир тамоми дунёро давр зада баромадан; 
чемпион мира чемпиони ҷаҳон 
3. мардум, халоиқ, ҷамоат; 
мир не забудет его подвига мардум қаҳрамонии ӯро аз ёд намебароранд 
4. ҷамъият, дунё, олам; 
социалистический мир олами социалистӣ; 
капиталистический мир олами капиталистӣ 
5. перен. сохт, сохти ҷамъият; 
на смену старому миру пришел новый ба ҷои сохти кӯҳна сохти нав омад 
6. олам; 
животный мир олами ҳайвонот; 
растительный мир олами наботот; 
духовный мир человека олами маънавии инсон 
7. олам; 
научный мир олами илму фарҳанг 
8. аҳл, одамон; 
ученый мир аҳли илм; 
мир писателей аҳли қалам 
9. ист. ҷамоа, аҳли деҳа II (сельская сходка) ҷамъомади аҳли деҳа; 
созвать мир ҷамъомади аҳли деҳаро даъват кардан 
10. уст. (земная жизнь) ҳаёт, зиндагӣ // (светская жизнь) ҳаёти дунявӣ (ғайридинӣ); 
жить в миру ҳаёти дунявӣ гузарондан <> всем миром уст. ҳама якҷоя, ҳамагӣ, бо дастҷамъӣ; 
на миру и смерть красна посл. марги бо ёрон (бо дӯстон) тӯй аст; 
не от мира сего хомхаел; 
ношуд; 
отрезанный от мира аз ҷамъият кандашуда (ҷудошуда); 
пойти (идти, ходить) по миру [с сумой.] гадоӣ кардан, дар ба дар гашта гадоӣ кардан; 
пустить по миру [с сумой] кого хонавайрон кардан, ба гадой маҷбур кардан; 
сильные мира сего тавонгарон, баландмакомон; 
уйти в лучший мир чашм аз дунё пӯшидан, вафот кардан; 
с миру по нитке - голому рубашка посл. мир як мушти диҳанд, бой мешавӣ II м 
1. иттифоқ, розигӣ, тифоқӣ, соз будан(и); 
мир в семье тифоқӣ дар оила 
2. сулҳ, оштӣ; 
прочный мир сулҳи пойдор; 
дело мира кори сулҳ; 
оплот мирг. пуштибони сулҳ; 
политика мира. сиёсати сулҳ; 
движение сторонников мира. ҳаракати тарафдорони сулҳ; 
Советский комитет защиты мира Комитети Советии Муҳофизати Сулҳ; 
борьба за мир мубориза барои сулҳ; 
укрепить мир сулҳро мустаҳкам кардан 
3. аҳдномаи сулҳ; 
переговоры о мире гуфтушуниди сулҳ; 
заключить мир аҳдномаи сулҳ бастан 
4. осудагӣ, осоиш, осоиштагӣ, оромӣ <> голубь мира кабӯтари сулҳ; 
отпустить с ~ом хушӣ ба хушӣ ҷавоб додан, сар додан